Duurzaam Financieel Management

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen voor de Financial

Management control en het onverwachte

De traditionele wijze van management control, zoals al eerder op deze site beschreven, is dat een bedachte toekomst bereikt kan worden door plannen te maken en deze uit te voeren. spiraldynamicsVervolgens meten we of de doelen worden gehaald, en op basis daarvan zetten we weer nieuwe acties uit. Mensen die zo leven en werken worden ook wel aangeduid als ‘blauwe’ mensen, naar de kleuren van Caluwé en Vermaak of blauw/oranje, in ‘spiral dynamics’ termen (zie hier voor de bron van de figuur hiernaast).

We leven echter in een tijd waarin sommige problemen zo complex zijn geworden, dat we de toekomst niet meer kunnen bedenken. Hoe pakken we de toenemende complexiteit in de zorg aan, waarbij de zorg steeds duurder wordt en er steeds meer regelgeving komt waarin zorgorganisaties zich verstikt voelen? Hoe beteugelen we de armoede, waardoor kinderen in Afrika niets rest dan 7 dagen per week cacaobonen te oogsten? Hoe voorkomen we dat vliegtuigen neerstorten door zelfmoord van de piloot?

“The significant problems we have cannot be solved at the same level of thinking with which we created them.” Albert Einstein

Om tot werkelijke vernieuwing te komen moeten we opnieuw  gezamenlijk zoeken. Moeten we oude dingen loslaten. Voor management control betekent dit dat we een dimensie moeten  toevoegen aan het blauwe (in termen van spiral dynamics): naast de kracht van de georganiseerde actie, moet het ruimte gaan bieden voor groen: de kracht van de groep, de collectieve kennis en collectieve actie. En de tijd lijkt hier perfect voor: door internet hebben we volop toegang tot de ‘crowd’.

Maar hoe stuur je de crowd? We kunnen in de groene dimensie niet meer over sturen spreken, we hebben andere taal nodig. Termen als synchroniciteit en presencing (U-theory van Otto Scharmer) worden van belang. Het betekent dat we gevoelig worden voor wat zich in de crowd afspeelt, diep leren luisteren (met open geest en open hart), leren openstaan voor wat zich aandient. Het betekent dat je kenbaar maakt waarvoor jij zelf staat, zodat de crowd op jou kan inhaken. Het vereist het verduren van kwetsbaarheid, omdat je de toekomst niet meer kunt afdwingen met macht. Anders gezegd: het gaat erom dat je de juiste condities schept waarin de toekomst kan ontstaan. Het toeval de ruimte geven. Aanvoelen wanneer je in actie moet komen. Serendipiteit: vinden wat je niet zocht (de KNAW besteedde er in april 2015 een symposium aan). Zoals Jan Selie niet op crowdfunding uit was, toen hij participeerde in de documentaire van Bromet ‘In één klap’. Zoals ik zocht naar iets anders dan controller zijn, maar niet wist wat dat dan moest zijn. Totdat die vacature voor het lectoraat voorbij kwam, en ik ‘Waarachtig adviseren‘ net had afgemaakt. Zoals de vele vele andere voorbeelden. Toeval of niet?

Een integratie van het planmatige en ruimte voor het onverwachte: sturen wanneer het kan, loslaten wanneer nodig. Leven!

 

besturingCaluwe en Vermaakserendipiteitspiral dynamicssynchroniciteitU theory

Dr. M.F. Boersma • 16 april 2015


Previous Post

Next Post

Geef een reactie

Your email address will not be published / Required fields are marked *