Duurzaam Financieel Management

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen voor de Financial

Investeringskeuzes: beperk je je tot de ROI of denk je breder?

Moet ik wel of niet een locatie in het buitenland opzetten? Ga ik wel of niet investeren in een nieuw pand? Helpt die nieuwe apparatuur mij om nog meer te kunnen produceren? Moet mijn medewerker wel naar die specifieke cursus. Investeringsvragen die iedere ondernemer herkent. Financials zullen bij dit type vragen al snel aan de ‘return on investement’ oftewel de ROI denken. Een monetaire waarde, vergelijkbaar met een rentepercentage. Als ik door een investering van 50.000 mijn netto-opbrengsten kan laten stijgen met 2500 euro per jaar, dan is mijn ROI 2500/50000*100% = 5%.

Gedreven door een zo hoog mogelijke ROI, loopt de ondernemer echter het risico een negatieve impact te hebben op andere waarden. Minder vaak of niet wordt immers meegenomen of deze investering wel de beste milieuprestaties levert, waar de machine gemaakt is en of hier kinderarbeid aan te pas is gekomen. Ander gezegd, wat zijn de neveneffecten (of externalties, zoals genoemd in de blog over ‘true pricing’) van de investering?

Bij de rijksoverheid is een instrument – de maatschappelijke kosten en baten analyse – ontwikkeld om deze kosten en baten van een (ruimtelijke) investering in kaart te brengen. Deze lijkt ook bruikbaar voor ondernemers. In de factsheet staat het volgende te lezen: ‘een MKBA probeert de (positieve en negatieve) effecten van een project (of beleidsoptie) op de welvaart van Nederland in te schatten. Het gaat hier niet alleen om financiële kosten en baten, maar ook om maatschappelijke effecten zoals effecten van een project op geluidsoverlast of de natuur’.

Een voorbeeld voor ondernemers zou kunnen zijn om de maatschappelijke kosten en baten van een opleiding leiderschap voor medewerkers in kaart te brengen: naast de financiële kosten, zijn er ook gederfde kosten omdat deze medewerkers niet beschikbaar zijn voor het werk (dit wordt overigens ook vaak nog meegenomen in de ROI). Naast de mogelijke baten van betere prestaties, zijn er ook mogelijk effecten in de directe leefomgeving van de medewerker: misschien gaat hij of zij thuis ook wel beter opvoeden door de cursus. Ook kan de opleiding een effect op hebben op de prestaties van de werknemers die hij of zij aanstuurt: door beter leiderschap voelen ze zich beter gehoord en zijn ze meer gemotiveerd. De MKBA stuurt zelfs op het monetair maken van deze effecten.

Een meta-analyse MKBA’s van sociale wijkteams kan je hier als voorbeeld vinden.

Natuurlijk kent de MKBA haar beperkingen, ze zijn benoemd in de factsheet. Maar door dit instrument om die reden te laten liggen en je alleen toe te spitsen op de financiële ROI, mis je belangrijke effecten die juist de doorslag kunnen geven als je als financial ook wilt staan voor een betere wereld.

investeringsbeslissingmaatschappelijk rendementMeervoudige waardecreatieMKBAreturn on investmentROISROI

Dr. M.F. Boersma • 6 maart 2014


Previous Post

Next Post

Geef een reactie

Your email address will not be published / Required fields are marked *