Duurzaam Financieel Management

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen voor de Financial

De ontmanteling van de regionale samenleving

Dit artikel is gepubliceerd in het Dagblad van het Noorden op donderdag 29 oktober 2015 en is een co-productie met Willem Foorthuis

Het voorgenomen besluit van het gerechtsbestuur om de rechtbank van Assen te ontmantelen en de strijd die de rechters nu laten zien om dit te voorkomen, toont de permanente focus van organisaties op de financiële waarde en het gebrek aan het meenemen van andere niet-financiële waarden in de besluitvorming. Zo stond er onlangs in het nieuws dat H&M ‘last had’ van hogere inkoopkosten, en dat de winst ‘nog maar’ op € 568.000.000 uitkwam. Dat de hogere inkoopkosten direct gerelateerd zijn aan betere omstandigheden van de arbeiders in Bangladesh werd in dit bericht totaal veronachtzaamd. Zodra de OR en andere belanghebbenden met andere argumenten dan geld ingaan tegen besluiten, benoemen de beslissers dit als ‘weerstand’ en drukken ze vervolgens hun zin door. Doordat we zo geïndoctrineerd zijn met het denken in geld, lopen we met andere waarden tegen een muur van onbegrip op.

10 oktober was de dag van de duurzaamheid. Waar de top 100 en vele anderen voor strijden is dat in de besluitvorming gezocht wordt naar een balans tussen financiële, ecologische en sociale winst. Dat we producten maken met zo min mogelijk belasting voor het milieu met mensen die gelukkig zijn met hun werk. Dat bedrijven de maatschappelijke kosten en baten meenemen in hun besluitvorming. Het is vanuit dit duurzame gezichtspunt terecht dat de OR van de rechtbank in Assen vraagt om een nadere analyse van de financiële onderbouwing van het besluit. Waarschijnlijk ontbreekt het in die onderbouwing aan een deze brede visie op de (maatschappelijke) kosten en baten. Een voorbeeld is dat centralisatie van taken hoogstwaarschijnlijk gaat leiden tot een grotere organisaties en daarmee tragere besluitvorming. Hang aan zo’n effect maar eens een prijskaartje, en de financiële onderbouwing ziet er al heel anders uit. Andere effecten kunnen zijn dat een aantal mensen werkloos wordt en dat er meer reistijd en daarmee CO2 uitstoot optreedt. Daarnaast komt er een gebouw leeg te staan in een regio die toch al aan het krimpen is, en raken ondersteunende personeelsleden waarschijnlijk hun baan kwijt, wat extra maatschappelijke kosten met zich meebrengt. Het plan om de rechtbank te ontmantelen en samen te voegen met Groningen, past daarmee in het rijtje van bedrijven die vanuit efficiëntieredenen de regionale samenleving ontmantelen.

Waar het verlies van waarde van deze ontmanteling goed zichtbaar is, is in de landbouw. Ooit als boeren met elkaar verenigd in lokale coöperaties, leverend aan de lokale middenstand, ligt de boer nu aan de leiband van nog een paar overgebleven grote organisaties. De prijs die zij voor hun producten ontvangen, ligt ver beneden de prijs die de winkel er uiteindelijk voor krijgt. De vraag die boeren zichzelf nu hebben gesteld, is of we de opwaardering van de prijs in de keten niet terug kunnen brengen in de regio. Eigen slachterijen, eigen slagerijen, leveren aan de grote keukens van regionale afnemers. De gebiedscoöperatie Westerkwartier heeft deze vraag neergelegd bij de Hanzehogeschool, en samen met studenten en docent-onderzoekers komen we tot de ontdekking hoe vast we zitten in grootschalige structuren, gedreven door prijsefficiëntie.

Willen we als samenleving overeind blijven, dan vraagt dat van bestuurders van organisaties dat zij hun blik verbreden van het financiële belang van hun eigen organisatie, naar het maatschappelijk belang van de regionale samenleving. Dat zij besluiten als vanzelf baseren op een juiste afweging tussen people, planet en profit. De moeite die we moeten doen om organisaties mee te krijgen in dit paradigma, toont dat we nog een lange, uitdagende weg te gaan hebben.

gebiedscoöperatierechtbank Assen

Dr. M.F. Boersma • 1 november 2015


Previous Post

Next Post

Geef een reactie

Your email address will not be published / Required fields are marked *